جایگاه حیا در ارتباط بین والدین و فرزندان

0
17
جایگاه حیا در ارتباط بین والدین و فرزندان

حیا در مسئله تربیت نقش پررنگی دارد و والدین باید به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته باشند و آن را در فرزندان خود نهادینه کنند.

به گزارش بین تاک، یکی از چیزهایی که از سوی کارشناسان تربیتی در موضوع تربیت مطرح می شود مسئله حیا است. اولین کلمه‌ که در بحث حیا، حریم است؛ یعنی چیزی که حرمت دارد. متأسفانه آن چیزی که در خانواده‌ها مشکل‌ساز شده، تعریف نامناسب از حریم است؛ یعنی مثلاً می‌آیند و حریم را مکان‌محور می‌کنند؛ در حالی که حریم زمان‌محور است.

اولین راه ایجاد حیا در یک انسان، این است که ما بیاییم و حریم را زمان‌محور کنیم. قرآن کریم در این زمینه بیان می‌کند که به فرزند در سه زمان اجازه بدهید در حریم پدر و مادر بیاید. این خود، حیا می‌آورد. اصولاً پنج زمان حیا در خانواده وجود دارد. زمان استراحت که همان خواب است. مدیتیشن که وقت مناجات است. زمان تمرکز و مطالعه و زمان زناشویی و نظافت. این‌ها زمان‌های حریم یک انسان است و اگر انسان بتواند در این زمان حریم‌ها را رعایت کند، در واقع مقدمات حیا را ایجاد کرده است.

هوش هیجانی فرزندان امروزی پایین است

متأسفانه آن چیزی که الآن برای ما نگران‌کننده است، این است که بچه‌های دهۀ نود به بعد سطح آی‌کیوی بالایی دارند و هوش تحلیلی پرقدرتی را دارا هستند. در عین حال سطح ای‌کیوی آن‌ها و در نتیجه هوش هیجانی و احساسی و عاطفی آن‌ها پایین است و لذا روابط آن‌ها با خانواده روابط صمیمی نیست. حال در افرادی که آی‌کیوی بالایی دارند اما ای‌کیوی پایین، روابط پدر و مادر در حضور فرزندان به‌گونه‌ای است که آی‌کیوی فرزندان تحریک می‌شود اما ای‌کیوی آن‌ها تقویت نمی‌شود؛ مثلاً پدر و مادر جلوی چشم بچه به اتاق دونفره می‌روند و در را قفل می‌کنند و در واقع با این کار به بچه می‌فهمانند که می‌توان در یک زمانی و در یک مکانی از بچه‌ها فاصله گرفت.

در اینجا تحریکات خاص جنسی درون بچه شکل می‌گیرد و این در حالی است که ما چنین چیزی نداریم. پیامبر(ص) می‌فرمایند: حق فرزند بر گردنت این است که مادرش را در حضور او تکریم کنید؛ یعنی به‌جای اینکه بروید درِ اتاق را قفل کنید و بعد هم بچه تحریک شود و بپرسد که چه خبر است، بیایید و خیلی عادی جلوی چشم بچه، پیشانی خانم خود را ببوسید. روان‌شناسان قائل‌اند که اگر مردی جلوی بچه‌های خود به همسرش احترام بگذارد و به او محبت کند، فرزند نیز شبیه به پدر می‌شود؛ یعنی من در اینجا می‌آیم و ای‌کیو را در بچه تقویت می‌کنم، نه اینکه آی‌کیوی او را با قفل‌کردن در اموری از این قبیل تحریک کنم.

آنچه را که دین تأیید کرده باعث تقویت حیا می شود

مشکل اساسی هم که ما در خانواده داریم این است که چیزهایی که اصل بوده رعایت نمی‌شوند و فکر می‌کنیم که نباید بعضی از کارها را جلوی چشم بچه انجام داد. کار صحیح این است که هرچیزی را که دین تأیید کرده و گفته که انجام دهید، باعث تقویت حیا است و هرچیزی را که دین می‌گوید انجام ندهید، مطمئناً حکمتی در آن بوده که می‌گوید انجام ندهید.

یکی از مشکلاتی که ما داریم این است که بعضی از پدر و مادرها درگیر بحث تحکّم می‌شوند. تحکّم، تقابل شدید می‌آورد؛ چون هرگونه بحثی که از روی اجبار باشد، قطعاً در آن اکراه وجود دارد. لذا لج‌بازی ایجاد می‌شود و بچه‌های دهۀ هشتاد به بعد هم روحیۀ لج‌بازی و تقابل زیادی دارند. حال بهترین و مهم‌ترین روش برای نفوذ در قلب یک بچه، حضور پدر است.

پدر باید با فرزندان خود دوست باشد

من به‌جرأت می‌گویم که اولین مَحرمی که بچه در زندگی خود دارد، پدرش است. اما پدرها امروزه مقداری کم‌رنگ شده‌اند. پدر باید با فرزندان خود دوست باشد. نکتۀ دیگر هم این است که فرزندان و به‌خصوص دختران از کسی که به او محبت دارند، حرف‌شنوی هم دارند. لذا مشکل ما در بحث رفتار عفیفانه، خود آقایان هستند؛ چون مرد می‌تواند با یک حس مطلوب محبت‌آمیز به دختر، او را تابع و شیفتۀ خود کند. بچه‌ها از کسی که محبت زیاد ببینند، به‌سمتش گرایش پیدا می‌کنند. حالا فرض کنید پدری در خانه حضور فیزیکی ندارد و اگر هم داشته باشد، حضورش کیفیت لازم را ندارد.

منافاتی ندارد که من یک ابهت و جذبه و اقتداری داشته باشم و در عین حال بتوانم با فرزند خود هم ارتباطی صمیمانه بگیرم. اقتدار این است که شما خدمتکار بچه نباشید. متأسفانه الآن پدرها نقش کارگر و مادرها نقش کنیز را ایفا می‌کنند و بچه هم در نقش پادشاه است. این خطرناک است. منِ پدر فقط مسئول بغل‌کردن و محبت به فرزندان هستم اما مسئول خدمت‌رساندن به شما نیستم. اما الآن قضیه برعکس شده است. یک فرزندسالاری ایجاد شده و پدر و مادر خادم و خدمتگزار بچه شده‌اند. لذا اقتدار این است که بچه حق ندارد با موضع بالا با پدر و مادر حرف بزند و از او طلبکار باشد، نه اینکه پدر به بچه محبت نکند.

انتهای پیام/

نظر شما

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید